EPAL Polska, organizacja reprezentująca producentów i zakłady naprawcze palet „białych”, złożyła w UOKiK zawiadomienie o podejrzeniu stosowania praktyk antymonopolowych przez Jeronimo Martins Dystrybucja oraz CHEP Polska.
EPAL Polska podejrzewa sieć handlową o nadużycie pozycji dominującej i zawarcie przez nią porozumienia, ograniczającego konkurencję na rynku palet drewnianych. Jak podaje EPAL Polska, Biedronka powiadomiła dostawców, że od 1 sierpnia 2027 roku dostawcy, którzy dostarczą towar na białej europalecie, stracą ją bezpowrotnie – sieć przejmie paletę na własność, traktując ją jako „jednorazową”.
Tylko palety kolorowe
Dopuszczone będą palety kolorowe, należące do pooli paletowych CHEP, LPR i NDHP, które malują swoje palety w różne kolory. – W praktyce mówimy o sytuacji, z której skorzysta przede wszystkim CHEP – uważa prezes zarządu EPAL Polska Roman Malicki. Przypomina, że udział CHEP w polskim rynku paletowym jest na poziomie 40-50%, zaś Biedronka kontroluje ponad 46% segmentu nowoczesnego handlu spożywczego w Polsce.
Czytaj więcej
Pracy dla kurierów będzie przybywać, bowiem internetowy handel będzie rósł, choć w tempie niższym od dotychczasowego.
EPAL Polska obawia się, że przy takiej skali działalności narzucanie dostawcom konkretnego typu palet – pod rygorem ich przejęcia bez ekwiwalentu – może stanowić praktykę zakazaną przez prawo konkurencji.
EPAL Polska uważa, że takie organicznie i przejmowanie białych palet jest de facto karą finansową za niepodporządkowanie się wymogom. – Dostawca staje przed wyborem: ponieść dodatkowe koszty przejścia na system kolorowy lub tracić palety przy każdej dostawie – wyjaśnia radca prawny specjalizujący się w prawie konkurencji Elżbieta Modzelewska-Wąchal.
W zawiadomieniu EPAL wskazuje na trzy rodzaje potencjalnych naruszeń. Pierwszym jest narzucanie warunków zakupu (art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy antymonopolowej) poprzez wymuszanie na dostawcach określonego rodzaju opakowań transportowych. Po drugie, przeciwdziałanie konkurencji (art. 9 ust. 2 pkt 5), czyli podejmowanie działań prowadzących do marginalizacji konkurencyjnego systemu palet białych. I po trzecie narzucanie uciążliwych warunków umów (art. 9 ust. 2 pkt 6) czyli przejmowanie palet na własność bez ekwiwalentu.
EPAL Polska wnioskuje również o zastosowanie środka zabezpieczającego, czyli nakazanie Biedronce przyjmowania towarów na paletach białych do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Argumentuje, że skutki wprowadzenia nowych zasad mogą okazać się niemożliwe do odwrócenia. – Jeśli setki producentów palet zbankrutują, zakłady naprawcze zamkną działalność, a dostawcy przestawią się na systemy zamknięte, powrót do stanu sprzed decyzji będzie nieosiągalny – przekonuje Malicki.
Kolejne kroki
Także ECR Polska wraz z dostawcami apelują o pozostawienie możliwości realizowania dostaw na paletach wymiennych zgodnych z Kartą Oceny Palet i będących ich własnością. ECR Polska wskazuje, że rynek europalet jest otwartym i zdecentralizowanym systemem, w którym działa kilkuset licencjonowanych producentów i naprawiaczy.
Czytaj więcej
Nawet obniżenie VAT nie dało oddechu przewoźnikom. Brak paliw na całym świecie doprowadził do usztywnienia ich cen.
Konkurencja wielu dostawców zapewnia dostępność nośników i efektywność kosztową całego łańcucha dostaw. Możliwość korzystania z palet spełniających określone standardy daje dostawcom większą elastyczność, bez konieczności ograniczania się do jednego źródła podaży. – Naszym celem jest znalezienie rozwiązania, które będzie korzystne dla całego rynku – dostawców, sieci handlowych i konsumentów – zapewnia ECR Polska.
EPAL Polska przekonuje, że otwarty system palet białych rozwija się technologicznie. – Palety EPAL oznaczone indywidualnym kodem QR umożliwiają pełną identyfikowalność każdego nośnika, weryfikację autentyczności, automatyzację ewidencji i integrację z systemami logistycznymi. To odpowiedź na zarzuty, że zamknięte poole oferują lepszą kontrolę i przejrzystość. Palety EPAL produkowane są lokalnie przez polskie zakłady, dają zatrudnienie w regionach i spełniają wymogi unijnego rozporządzenia PPWR w zakresie wielorazowości i recyklingu – wylicza prezes EPAL Polska.
UOKiK może wszcząć postępowanie wyjaśniające, a następnie antymonopolowe. W przypadku stwierdzenia praktyk ograniczających konkurencję grożą kary finansowe sięgające 10% obrotu przedsiębiorstwa.
Biuro Prasowe sieci Biedronka stwierdza, że „Sieć Biedronka działa w pełni zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Nie wpłynęło do nas żadne oficjalne zawiadomienie ani pismo ze strony Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w tej sprawie. W przypadku otrzymania jakiegokolwiek formalnego wystąpienia, niezwłocznie przeanalizujemy sprawę i odniesiemy się do niej w przewidzianym trybie.”
Rynek wybierze
Rozporządzenie PPWR nie nakazuje stosowania określonego rodzaju palet, nie preferuje także zamkniętych systemów poolingowe kosztem otwartych systemów wymiany. – Zarówno palety funkcjonujące w systemach poolingowych, jak i palety EPAL mogą wpisywać się w założenia gospodarki obiegu zamkniętego, o ile są wykorzystywane wielokrotnie oraz funkcjonują w ramach skutecznie zarządzanych systemów ponownego użycia – podkreśla ekspertka GS1 Polska Agata Horzela.
Czytaj więcej
Susza dotyka nie tylko żeglugi śródlądowej, ale i oceanicznej. Z powodu niskiego poziomu wód w jeziorach, Kanał Panamski wprowadzi ograniczenia w ś...
Zaznacza, że GS1 nie wydaje i nie planuje wydawać rekomendacji dotyczących wyboru konkretnych systemów paletowych. – Naszą rolą jest rozwój otwartych standardów identyfikacji i wymiany danych wspierających interoperacyjność w łańcuchach dostaw. Kwestie organizacji obrotu paletami oraz najlepszych praktyk w tym zakresie pozostają domeną organizacji branżowych, takich jak ECR – wskazuje Horzela.
Dodaje, że pojawiające się na rynku opinie, że palety kolorowe są odbierane szybciej lub są bezpieczniejsze od tzw. białych palet, wynikają przede wszystkim z różnic organizacyjnych pomiędzy modelami zarządzania nośnikami, a nie z wymogów PPWR. – Systemy poolingowe zapewniają centralne zarządzanie nośnikami, ich naprawą i obiegiem, co może upraszczać procesy logistyczne. Nie oznacza to jednak, że otwarte systemy wymiany palet są niezgodne z nowymi regulacjami lub mniej zrównoważone – zastrzega Horzela.
Przyznaje, że trudno jednoznacznie stwierdzić, że PPWR zachęca do przechodzenia na palety „kolorowe”. – Rozporządzenie promuje ponowne użycie opakowań i efektywność systemów wielokrotnego wykorzystania, ale nie wskazuje konkretnych rozwiązań rynkowych ani dostawców. Musimy mieć świadomość, że zmiany wynikające z PPWR będą wpływać nie tylko na samą konstrukcję opakowań, ale również na modele współpracy pomiędzy producentami, sieciami handlowymi, operatorami logistycznymi oraz dostawcami usług poolingowych. Dlatego kluczowe będzie znalezienie rozwiązań, które z jednej strony zapewnią zgodność z wymaganiami środowiskowymi, a z drugiej zachowają efektywność i konkurencyjność łańcuchów dostaw – wyjaśnia ekspertka GS1 Polska.
