Spółka CK Hutchison Holdings Ltd wszczęła 20 sierpnia międzynarodowe postępowanie arbitrażowe przeciwko Republice Panamy, domagając się odszkodowania w wysokości ponad 1,5 mld dol. Firma zarzuca państwu prowadzenie działań naruszających postanowienia traktatowe, które doprowadziły do zniszczenia jej wieloletnich inwestycji portowych, a których zwieńczeniem było przejęcie terminali Balboa i Cristóbal 23 lutego 2026 roku.
Kroki prawne są następstwem serii działań podjętych przez państwo od początku 2025 roku, obejmujących dochodzenia prowadzone z naruszeniem zasad rzetelnego procesu oraz próby zastąpienia spółki zależnej koncernu – Panama Ports Company. CK Hutchison zarzuca państwu zignorowanie zobowiązań traktatowych i brak przystąpienia do merytorycznego rozwiązywania sporu, mimo wystosowania formalnych zawiadomień.
Przejęcie zamiast sprzedaży
Postępowanie arbitrażowe dotyczy naruszeń prawa międzynarodowego i jest odrębne od toczącego się równolegle arbitrażu kontraktowego w sprawie koncesji. Koncern CK Hutchison oświadczył, że podejmuje te działania, aby naprawić szkody wynikające z postępowania państwa oraz przeciwdziałać rozpowszechnianiu wcześniej podawanych nieprawdziwych informacji.
Czytaj więcej
Polemika Mariana Bąka – autora książki „Szerokim torem do Sławkowa. Nie szerokość toru, lecz szerokość myślenia” z artykułem „Dla Boga, polski kole...
Rząd Panamy przekazał zarządzanie portem Cristobal firmie Terminal Investment Limited (TIL), będącej ramieniem inwestycyjnym grupy MSC w sektorze portowym. Kontrolę nad portem Balboa przejęła spółka APM Terminals, zajmująca się obsługą terminali w ramach grupy Maersk.
Do zmian tych doszło w momencie, gdy – według doniesień – firma CK Hutchison rozważała sprzedaż swoich aktywów portowych (poza Chinami) konsorcjum z udziałem funduszu BlackRock oraz MSC.
Ostatecznie jednak, zamiast nabyć te aktywa w drodze standardowej transakcji, nowi operatorzy wkroczyli do akcji po ich przejęciu przez państwo. Taki obrót spraw wywołał w Chinach poważne wątpliwości dotyczące zasad uczciwej konkurencji, ryzyka regulacyjnego oraz sposobu traktowania zagranicznych aktywów powiązanych z chińskim kapitałem.
Panamski oddział CK Hutchison posiadał koncesję na obsługę obu portów od 1997 roku, a okres jej obowiązywania został wcześniej przedłużony do 2047 roku. Jednak po orzeczeniu Sądu Najwyższego Panamy, uznającym warunki koncesji za niezgodne z konstytucją, tamtejszy urząd morski podjął szybkie działania w celu odzyskania fizycznej kontroli nad terminalami.
Chiny nie pozwolą sobie dmuchać w kaszę
Chińskie Ministerstwo Transportu wezwało 9 marca MSC i Maersk w związku z przejęciem portu w Panamie. Krok ten był powszechnie postrzegany jako związany z wcześniejszym przejęciem aktywów portowych przy Kanale Panamskim, zarządzanych przez CK Hutchison.
Czytaj więcej
Rośnie eksport z Chin, zwiększony popyt doprowadził do wzrostu stawek, dzięki czemu armatorzy zanotowali dobry drugi kwartał. Kolejny powinien być...
Od tego czasu CK Hutchison wszczęło międzynarodowe postępowanie arbitrażowe, domagając się – według doniesień – odszkodowania w wysokości 2 miliardów dolarów.
Chiny zasygnalizowały, że nie będą ignorować naruszeń prawnie uzasadnionych interesów firm powiązanych z Chinami, do których dochodzi za granicą.
Chiny ostrzegły kluczowych światowych przewoźników morskich, że wszelkie działania związane ze zmianami dotyczącymi strategicznych aktywów portowych – zwłaszcza tych, które dotykają chińskich interesów gospodarczych – będą poddawane wnikliwej analizie.
CK Hutchison Holdings Ltd jest właścicielem gdyńskiego terminalu GTC.
