Przepisy wprowadzające elektroniczny karnet TIR (zmiana kilku przepisów Konwencji TIR oraz nowy załącznik 11) weszły w życie 25 maja. Przewoźnicy oraz spedytorzy nie powinni jednak oczekiwać szybkiego wdrożenia elektronicznego karnetu TIR.

Czytaj więcej w: Przewozy przez Kanał La Manche nadal niedrożne

Dla Unii Europejskiej sprawa ma drugorzędne znaczenie, choć dla polityków ONZ oraz będącej gwarantem tego systemu Międzynarodowej Unii Transportu Drogowego IRU to ważny krok, pozwalający na stosowanie skomputeryzowanej procedury eTIR, zastępującej tradycyjną procedurę (papierowe karnety TIR). Europejska Komisja Gospodarcza ONZ zorganizowała nawet galę, na którą przybyło 16 ambasadorów, głównie azjatyckich państw.

Unia Europejska, która jest w Konwencji TIR umawiającą się stroną, nie zgłosiła zastrzeżeń, więc nowe przepisy będą dla UE i Polski obowiązujące wraz z wejściem ich w życie i publikacją. Ministerstwo Finansów informuje, że przepisy zostaną opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w czerwcu 2021 roku.

Czytaj więcej w: IRU rozładuje korki na brytyjskiej granicy

Jednocześnie resort zastrzega, że fakt stosowania załącznika 11 nie oznacza jednak obowiązku natychmiastowego wdrożenia eTIR, tj. połączenia systemów krajowych z eTIR. Zgodnie z art. 3 ust. 2 załącznika 11: „Każdej z Umawiających się Stron przysługuje swoboda ustalenia terminu, w którym połączy ona swoje systemy celne z międzynarodowym systemem eTIR. O terminie połączenia powiadamia się wszystkie pozostałe Umawiające się Strony związane załącznikiem 11 co najmniej sześć miesięcy przed rzeczywistym terminem połączenia.”.

Choć przewoźnicy z takich krajów jak Polska i Rumunia wykorzystują dziesiątki tysięcy karnetów rocznie (najwięcej w UE), a MF popiera cyfryzację procedury TIR, to ministerstwo zaznacza, że harmonogram prac nad eTIR nie zależy tylko od Polski.

Czytaj więcej w: Eksperci ujednolicą interpretację przepisów o delegowaniu

Resort przypomina, że „dla potrzeb stosowania Konwencji TIR jako „Umawiająca się Strona” traktowana jest cała Unia Europejska (unia celna – jeden obszar celny), a nie każde z państw członkowskich osobno. W Unii Europejskiej dla potrzeb obsługi procedury tranzytu stosowany jest system NCTS. System ten musi być odpowiednio zmieniony i dostosowany dla potrzeb połączenia z międzynarodowym systemem eTIR i obsługi skomputeryzowanej procedury eTIR. Połączenie z systemem eTIR nastąpi jednocześnie w całej UE, a zatem wszystkie kraje członkowskie muszą wcześniej przygotować do tego swoje systemy krajowe.”

MF dodaje, że Komisja Europejska ściśle współpracuje z Sekretariatem TIR EKG ONZ w celu określenia założeń połączenia NCTS z eTIR w UE („eTIR Proof of Concept”). Po przyjęciu założeń, eTIR zostanie wprowadzony do harmonogramu projektów celnych i podatkowych wdrażanych w UE (MASP – Multi-Annual Strategic Planning). „Na chwilę obecną harmonogram wdrożenia eTIR w UE nie jest jeszcze sprecyzowany, jednak można zakładać, że jest to perspektywa najbliższych kilku lat (nie wcześniej jak w latach 2024-2026)” stwierdza MF.

KE koncentruje się na wprowadzeniu zmian w systemach informatycznych potrzebnych do wdrożenia Unijnego Kodeksu Celnego (NCTS – faza 5), co w Polsce planowane jest na III kwartał 2022 r.

Czytaj więcej w: Przewoźników czeka gwałtowny wzrost kosztów wynagrodzeń kierowców

System TIR działa od ponad siedemdziesięciu lat, powstał tuz po wojnie na potrzeby europejskich przewoźników samochodowych. Konwencja TIR została przyjęta przez 77 krajów. Ma przeszło 70 tys. autoryzowanych operatorów działających przy ponad 3500 biurach celnych na całym świecie. System jest najstarszym w ONZ publiczno-prywatnym partnerstwem. Pierwotnie system funkcjonował w ruchu drogowych, ale IRU stras się rozszerzyć jego działanie także na inne gałęzie transportu.