Zintegrowana Sieć Kolejowa to plan docelowej, budowanej po 2035 roku sieci kolejowej w Polsce. Choć w ramach Regionalnych Paneli Eksperckich odbyło się w całej Polsce 16 spotkań w których wzięło udział ponad 600 samorządowców, naukowców i ekspertów z różnych dziedzin, już pojawiły się apele o nowy przebieg kolejowych tras w ZSK.
Korytarz Centralny
Włodarze Radomia, Starachowic, Ostrowca Świętokrzyskiego, Sandomierza, Tarnobrzega oraz Rzeszowa domagają się ujęcia pełnego korytarza Warszawa - Radom - Starachowice - Ostrowiec Świętokrzyski - Tarnobrzeg - Rzeszów w standardzie korytarza bazowego, nazwanego „Korytarz Centralny”.
CPK, Zintegrowana Sieć Kolejowa, stan na lipiec 2025
Przedstawiciele sześciu miast uważają, że bez takiego połączenia, cały, liczący 2 mln mieszkańców makroregion Polski południowo-wschodniej będzie wyludniał się. – Nie możemy zmuszać ludzi do korzystania z innych, alternatywnych tras. Nie przeniosą mieszkań i zakładów pracy – zaznacza poseł.
Samorządowcy podkreślają, że połączenie to ma również znaczenie strategiczne, jako alternatywny (względem istniejących ciągów transportowych) korytarz komunikacyjny wzmacniając odporność państwa oraz możliwości transportowe w sytuacjach nadzwyczajnych.
Wskazują, że Korytarz Centralny jest najprostszym, najbardziej efektywnym korytarzem dla powiązania Rzeszów – Warszawa. Szacują, że łączny koszt utworzenia Korytarza Centralnego, tj. budowy odcinków skrótowych oraz doprowadzenia do standardu 200-250 km/h dla całej trasy (i tym samym osiągnięcia czasu przejazdu z Rzeszowa do Warszawy do 2,5 godziny) wyniósłby maksymalnie 10-15 mld zł, co jest kwotą wielokrotnie niższą niż nakłady wynoszące kilkadziesiąt mld zł proponowane dla ciągów okrężnych.
Czytaj więcej
U kurierów zmalała liczba przesyłek z Chin, ale jest tylko kwestią czasu, gdy wielkości potoków powrócą do niedawnych poziomów.
Porównują, że proponowana przez nich inwestycja stanowi 2-3 proc. wartości budżetu całego projektu ZSK, wartego co najmniej 610 mld zł i planowanego do realizacji na 3-4 dekady.
ZSK zakłada poprowadzenie linii z Warszawy przez Łódź do Kielc i przez Mielec do Rzeszowa lub alternatywnie przez Lublin. Tymczasem Tarnów i Radom planują stworzenie kolei aglomeracyjnych, będących naturalnymi centrami ruchu.
Do Szczecina przez Piłę
Apel o inwestycję w Korytarz Centralny zyskał jednogłośne poparcie zarządu Związku Miast Polskich. Zespół przygotowujący ZSK wykonał w sumie niezłą pracę, ale kontrowersji wokół niej jest jeszcze kilka, w tym w Radzie Naukowej ZSK i w PAN.
Wojewódzka Rada Dialogu Społecznego, Związek Pracodawców Pomorza Zachodniego i Nadwiślański Związek Pracodawców Lewiatan apelują o zmiany w ZSK i proponują budowę całkowicie nowej linii przez Włocławek, Toruń, Bydgoszcz, Piłę i Stargard do Szczecina.
Podmioty wskazują, że proponowana trasa jest krótsza od linii biegnącej przez Sieradz i Poznań, będzie zatem tańsza w budowie i użytkowaniu. Przekonują, że inwestycja szybko się zwróci, ponieważ biegnie przez tereny wykluczenia transportowego, o jednych z najniższych w kraju współczynnikach wykorzystania kolei.
Czytaj więcej
Na rynku naczep trzymają się kurtyny, a maleje zainteresowanie chłodniami i wywrotkami. Rośnie zainteresowanie taborem z drugiej ręki.
Wyliczają, że wzdłuż proponowanej linii łączącej 4 województwa mieszka 4 mln potencjalnych pasażerów. Na dodatek budowa portu kontenerowego w Świnoujściu zapewni popyt na przewozy towarowe.
ZSK w pigułce
Zintegrowana Sieć Kolejowa to kompleksowy plan dla kolei w Polsce opracowany przez Ministerstwo Infrastruktury, Port Polska, PKP PLK i Instytut Rozwoju Miast i Regionów (IRMiR) na podstawie potrzeb pasażerów, prognoz ruchu, analiz planistycznych i na szerokich konsultacjach w regionach. Plan zakłada m.in. powstanie 19 magistrali kolejowych, które będą składały się z odcinków istniejących i planowanych. Utworzą one nową gęstą sieć połączeń uruchamianych sukcesywnie po 2035 roku. Według prognoz w ramach ZSK powstanie 4700 km nowych linii kolejowych, w tym około 2700 km będą to linie Kolei Dużych Prędkości.
Realizacja inwestycji zaplanowanych w ramach ZSK, przy organizacji dobrej oferty przewozowej również w skali regionalnej i międzyregionalnej, umożliwi spełnienie dwóch kluczowych celów czasowych: do 100 minut – skomunikowania największych aglomeracji z Warszawą i do 3 godzin, które wystarczą na przejazd koleją przez kraj, np. z południa na północ lub ze wschodu na zachód.
Czytaj więcej
Parlament przyjął 7 lipca rewizję przepisów o koordynacji systemów zabezpieczeń społecznych. Polscy przewoźnicy obawiają się niekorzystnych zmian.
Dzięki budowie rekomendowanej w ZSK sieci kolejowej możliwe będzie skokowe zwiększenie liczby pasażerów. Według prognoz, w 2050 r. z pociągów w Polsce skorzysta łącznie 721 mln pasażerów w tym do 183 mln w podróżach dalekobieżnych.
W 2025 roku z usług kolei skorzystało niemal 439 mln pasażerów, a z usług Intercity skorzystało 89,2 mln pasażerów.
