Ukraińskie Ministerstwo Finansów poinformowało, że możliwe będzie zadeklarowanie w zgłoszeniu tranzytowym w systemie NCTS danych bezpieczeństwa i ochrony (tzw. pre-notyfikacja). Dla przewoźników stosujących tranzyt T1/T2 nie będzie zatem wymagana odrębna, dodatkowo płatna deklaracja zawierające te dane. 

To dobre wieści dla przewoźników. – Stosowanie wspólnej procedury tranzytowej jest niezwykle korzystne dla podmiotów gospodarczych i już dziś polscy przewoźnicy z powodzeniem ją stosują w przewozach np. do Wielkiej Brytanii, Turcji czy Szwajcarii. Ta procedura pozwala na szybki, pozbawiony formalności na granicy przewóz towarów, wszystkie dane są przekazywane bezpiecznym systemem celnym (NCTS), komunikacja między urzędami odbywa się elektronicznie, a zatem w czasie realnym – opisuje zastępca dyrektora Departamentu Transportu – Zespołu ds. TIR w Zrzeszeniu Międzynarodowych Przewoźników Drogowych Joanna Popiołek. 

Duże ryzyko dla agencji

Także Joanna Porath z agencji celnej AC Porath uważa, przystąpienie Ukrainy do systemu WPT to krok w dobrym kierunku. – To mniejsze kolejki na granicy, bo teraz niektóre pojazdy czekają na jej przekroczenie kilka dni. Ale pamiętajmy, że oznacza to jednocześnie przerzucenie na gwarantów, przewoźników i agencje celne odpowiedzialności za ciążący na towarze dług celny. Czyli wszystkie należności celno-podatkowe, aż do przeprowadzenia kolejnej procedury celnej w Ukrainie, a ten kraj jest obecnie jest w stanie wojny.

Co należy zrobić, jeśli bomba uderzy w pojazd lub urząd celny przeznaczenia dla tranzytu w Ukrainie? Dodatkowo nie wiemy jak wycenić ryzyko przeprowadzenia takiej procedury tranzytowej. Komisja Europejska powinna pomóc nam w tej sytuacji – uważa Joanna Porath.

Czytaj więcej

Gala Liderów Logistyki 2022 i rozdanie nagród za nami!

Wskazuje, że Unia Europejska i Ukraina podpisały bilateralną umowę o wspomaganiu wymiany handlowej i ona powinna być znowelizowana właśnie w tym zakresie. Innym rozwiązaniem byłoby powołanie grupy służącej kooperacji podczas realizacji tego typu procedur na wypadek, gdyby pojawiły się problemy w zakresie zakończenia procedury tranzytowej.  

Również przedstawicielka ZMPD przyznaje, że wyzwaniem będzie znalezienie na Ukrainie gwarantów dla należności celno-podatkowych i jest sceptyczna co do szybkich efektów wejścia Ukrainy do systemu WPT. Nawet po zakończeniu wojny, gdy przewozy rozwiną̨ się, przewoźnicy i nadawcy nie powinni liczyć na niskie stawki z tytułu otwierania tranzytów, które są związane z wielkością ryzyka przepadku zabezpieczeń należności celno-podatkowych. – Ryzyko niezamknięcia procedury tranzytowej jest bardzo wysokie. Tymczasem gwarant tak długo zabezpiecza sumę należności celno-skarbowych, dopóki procedura tranzytowa nie zostanie zamknięta. Następuje to w momencie wprowadzenia towaru do kolejnej procedury celnej przewidzianej przepisami – przypomina Popiołek. 

Chodzi o spore pieniądze, bowiem cło oraz VAT to średnio 30 proc. obrotów handlu zagranicznego. Ukraina znalazła się w 2021 roku na 17 miejscu w rankingu największych partnerów handlowych Unii Europejskiej, stanowiąc 1,3 proc. unijnego eksportu (28,3 mld euro) oraz 1,1 proc. importu (24,1 mld euro). Największym w Unii partnerem Ukrainy jest Polska, zarówno w imporcie (4,2 mld euro), jak i eksporcie (6,3 mld euro).

Czytaj więcej

Przejście w Dorohusku odblokowane

Joanna Porath wylicza, że do obsługi handlu Ukrainy z UE agencje musiałyby wpłacić dodatkowe środki w wysokości 0,5 mld zł na konta administracji celnych tytułem zabezpieczenia należności celno-skarbowych za przewożone towary.

WPT i Konwencja TIR

Wspólna Procedura Tranzytowa, powszechnie zwana T1/T2, jest systemem tranzytowym stosowanym przez Unię Europejska, Szwajcarię, Norwegię, Islandię, Turcję, Serbię, Macedonię Północną i Wielką Brytanię. Tranzyt ten jest w pełni skomputeryzowany w ramach systemu NCTS i pozwala na szybkie, pozbawione formalności przekraczanie granicy. 

Zasady wspólnej procedury tranzytowej uregulowane zostały w Konwencji z 20 maja 1987 roku o wspólnej procedurze tranzytowej. Umawiającym się stronami tej umowy są: Unia Europejska, kraje EFTA (Szwajcaria, Norwegia, Islandia) oraz Turcja, Serbia, Macedonia i od niedawna Wielka Brytania. 

Czytaj więcej

Celnicy apelują o rzetelną dokumentację towarów wożonych z Ukrainy do UE

Państwowa Służba Celna Ukrainy zakończyła 8 czerwca ostatni etap testów systemu informatycznego NCTS, dzięki czemu przygotowała się technicznie do przystąpienia do Europejskiej Konwencji o wspólnej procedurze tranzytowej. System TIR to tranzyt oparty na międzynarodowej Konwencji celnej dotyczącej przewozu towarów pod osłoną karnetów TIR. Karnet ten pełni jednocześnie funkcje zgłoszenia tranzytowego i dokumentu gwarancyjnego na kwotę 100 tys. euro. Ukraina, podobnie jak Polska są aktywnymi uczestnikami systemu TIR.