Pomimo inflacji i spowolnienia gospodarczego porty na Bałtyku przeładowały 489,5 mln ton, o 1,5 proc. więcej niż w 2022 roku. Jest to częściowo wynikiem obsługi ukraińskich ładunków prze porty południowego Bałtyku. Wzrosty zanotowały także rosyjskie porty.
Pierwsza dziesiątka
Udział trzech największych rosyjskich portów na Bałtyku sięgnął w 2023 roku 46 proc., gdy w 2021 roku wyniósł 47,7 proc., wynika z raportu Actia Forum. Autorki raportu podkreślają, że rosyjskie porty zawdzięczają wzrosty większym przeładunkom suchych towarów masowych, zmalały natomiast przeładunki cieczy.
Czytaj więcej
Komisja proponuje przedłużenie do końca 2025 roku umów o transporcie drogowym z Ukrainą i Mołdawią, ale z zastrzeżeniami.
Największym portem na Bałtyku w 2023 roku była Ust-Ługa, z wynikiem 112 mln ton (9,3-procentowy spadek), na trzecim miejscu znalazł się Primorsk (63,1 mln ton, wzrost o 10,5 proc.), a na czwartym St. Petersburg (49,6 mln ton, o 27,8 proc. więcej niż w 2022 roku).
Na drugim miejscu listy największych bałtyckich portów jest Gdańsk, który umocnił pozycję, obsługując 81 mln ton, o 18,7 proc. więcej niż rok wcześniej.
Za Gdańskiem uplasował się port w Goteborgu, który obsłużył 36,6 mln ton, co oznacza 10-procentowy spadek, głównie paliw. W tym porcie wzrasta rola kontenerów.
Zmalały przeładunki także z zespole portów Szczecin-Świnoujście (o 4 proc., do 35.3 mln ton).
Po raz pierwszy od 60 lat Rostock przekroczył poziom 30 mln przeładowanych ton. Wzrost masy sięgnął 6,6 proc. i wynikał z podwojenia przeładunku paliw.
Port w Gdyni obsłużył 29,3 mln ton, o 5 proc. więcej niż rok wcześniej. Do wzrostu przyczyniły się zwiększone przeładunki zbóż i paliw płynnych.
Pierwszą dziesiątkę największych na Bałtyku portów zamknęła Ryga. Autorki raportu Actia Forum zaznaczają, że jest to port o największym spadku obrotów, przekraczającym 20 proc. Zmalały o ponad 73 proc przeładunki węgla (w 2022 roku na zlecenie Polski Ryga przeładowała 5 mln ton węgla) i o blisko 30 proc. przeładunki suchych towarów masowych. Port obsłużył 18,8 mln ton.
Czytaj więcej
Grupa zapowiada inwestycje w nowe wyroby i utrzymanie dyscypliny finansowej. Ten rok nie będzie łatwiejszy.
Kontenerowi liderzy
Przeładunki kontenerów na Bałtyku zmalały o niecały procent do 8,4 mln TEU i spadki dotyczyły większości portów, co wynika ze schłodzenia gospodarczego. Największym portem kontenerowym akwenu pozostał Gdańsk z wynikiem 2 050 tys. TEU, co oznacza 1-procentowy spadek.
Przeładunki w Kłajpedzie były o połowę mniejsze (na tym samym poziomie co w 2022 roku), ale port wydłuża o 57 m nabrzeże i zwiększy sprawność obsługi statków.
Na trzecim miejscu znalazł się St. Petersburg z wynikiem niemal takim samym jak Kłajpeda. Jest jedyny w zestawieniu z dwucyfrowym wzrostem (ponad 13 proc.). Port obsługiwany jest przez chińskich armatorów i MSC. Pozostałe europejskie linie wycofały się z tego portu po napaści Rosji na Ukrainę.
Wzrost (ponad 3-procentowy) odnotował także Goteborg (do 914 tys. TEU), co zawdzięcza odbiciu w eksporcie.
Gdynia zajęła piąte miejsce w zestawieniu z wynikiem 873,9 tys. TEU, co oznacza 4,4-procentowy spadek. Autorki raportu Actia Forum tłumaczą to przeniesieniem serwisu CMA-CGM z Gdyni do Gdańska.
Port w Aarhus zmniejszył przeładunki o 11 proc. do 673,8 tys. TEU. Na kolejnym miejscu znalazł się port HaminaKotka z 2-procentowym spadkiem przeładunków do 617,2 tys. TEU. Porty w Rydze i Helsinkach przeładowały (odpowiednio) 465,4 oraz 45,8 tys. TEU, jednak w przypadku Rygi oznaczało to 1-procentowy wzrost, zaś helsinek 8-procentowy spadek.
Czytaj więcej
Spadek spożycia w Europie odbił się na wynikach Geopost, właściciela kurierskiej firmy DPD.
Pierwszą dziesiątkę zamyka Helsingborg z wynikiem 235 tys. TEU i ponad 12-procentowym spadkiem.
Żegluga promowa
Z raportu Actia forum wynika, że miniony rok nie był najlepszy dla armatorów promowych. W pierwszej dziesiątce największych portów promowych tylko Gdynia zanotowała wzrost (o skromne 2 proc.).
Pierwsze miejsce na Bałtyku zajmuje Trelleborg, który obsłużył 827 tys. jednostek transportowych, o ponad 3 proc. mniej niż rok wcześniej. Wyprzedził Helsinki (643,6 tys., spadek o ponad 8 proc.) i Tallin (551 tys., spadek o 7 proc.).
Przeładunki w Goteborgu zmalały o blisko 4 proc. do 540 tys. jednostek, zaś w Rostocku i Szczecinie-Świnoujściu o niemal 11 proc. do (odpowiednio) 516 tys. i 459,4 tys. jednostek transportowych.
Na kolejnym miejscu znalazła się Gdynia z przeładunkiem 324,6 tys. jednostek, przed Kłajpedą (316 tys. i spadek o 1,6 proc.) oraz Ystad (208 tys. i spadek o ponad 13 proc.). Dziesiątkę zamyka Hanko z wynikiem 169,5 tys. jednostek i spadkiem o 12 proc.
Przeładunki w Gdański zmalały o blisko 26 proc. do 24,6 tys. jednostek.
Czytaj więcej
Klucz do rozwiązania problemów polskich rolników z ukraińskim zbożem leży w ręku celników i branży transportowej.
Autorki raportu Actia Forum spodziewają się dalszych zawirowań na rynku portowym spowodowanych wojną. Pod koniec 2024 roku wejdzie w życie embargo na LPG sprowadzany z Rosji. Ten zakaz wpłynie na wielkość przeładunków w portach, podobnie jak zapowiadany wzrost PKB dla wszystkich krajów regionu.
